Blog

WSTECZ

Historia Polaków w Uzbekistanie

Kościół na świecie

07

01

Historia Polaków w Uzbekistanie


Co wspólnego mają Polacy z Uzbekistanem? W jakim kontekście historycznym nasi rodacy się pojawiają w historii tego egzotycznego, odległego kraju? 

Fakty mówią, że polska historia przeplata się z uzbecką ponad 160 lat. Aż trudno sobie wyobrazić, że przeszło półtora wieku temu nasi rodacy zamieszkiwali Uzbekistan! Nasuwają się pytania: jak się tam znaleźli, czym się zajmowali i czy wrócili do Polski?

Uzbekistan to kraj gorący, palony słońcem, w którym znajdziesz mnóstwo niebieskich kopuł muzułmańskich meczetów, słowem – Orient. Skąd się wzięli Polacy w tej części Azji? 

W czasach XIX – wiecznej podległości Rosji wielu naszych rodaków zostało wcielonych w szeregi wojsk rosyjskich i wysłanych na podbój odległego Turkiestanu. Warto odnotować tu smutny paradoks – carskie wojska chciały wyrugować zarówno polskość jak i zyskać podległość innego kraju za pomocą Polaków. Wielu z nich tam zostało, wielu zginęło, niewielu udało się wrócić do ojczyzny. Druga część Polaków, którzy w Uzbekistanie przebywali w XIX wieku, to zesłańcy polityczni Powstania Styczniowego. Nie mogli wrócić do kraju, dlatego tułali się po Azji, nie mogąc znaleźć stałego miejsca zamieszkania, osiedlenia się (władze rosyjskie im to skutecznie uniemożliwiały).

Należy też wspomnieć o gen. Władysławie Andersie. To tutaj formowała się jego armia. Fatalny stan zdrowia, koszmarne warunki trwających niekiedy miesiącami podróży dziesiątkowały powstające wojsko – umierali z głodu, chorób i zimna. Dlatego cały Uzbekistan jest usiany grobami Polaków, którzy zostali tu na zawsze. 

W marcu 1942 r. do Iranu przez Uzbekistan przedostało się ok. 120 tys. Ludzi, co daje niemal 10 % Polaków wywiezionych do ZSRR.

W 2012 roku zorganizowano uroczyste obchody 70. rocznicy wyjścia Armii Andersa z ZSRR, na które przybyli do Taszkentu kombatanci, przedstawiciele najwyższych władz polskich oraz Anna Maria Anders, córka generała. Na cmentarzu Olmazor I oddano hołd pochowanym na ziemi uzbeckiej Polakom i odsłonięto pamiątkowe tablice. Ciekawe jest to, że żyjący kombatanci wspominają dobroć i życzliwość, jakich doświadczali w Uzbekistanie od rdzennych mieszkańców. 

Warto także dodać, że gen. Anders w właśnie Taszkencie przeszedł na katolicyzm, wcześniej ochrzczono go w kujawskim Chodczu, w kościele ewangelicko – augsburskim (już nieistniejącym).

W Uzbekistanie jest pięć katolickich parafii, w 2005 roku papież Jan Paweł II utworzył tu Administraturę Apostolską, zaś jej pierwszym biskupem mianował franciszkanina o. J. Maculewicza OFM Conv. Franciszkanie pełnią rolę duszpasterzy dla przebywających w tym kraju obcokrajowców, pracują w parafiach. 

Obecnie Uzbekistan odbudowuje swoją niezależną pozycję w Azji Środkowej, przyciąga zagranicznych inwestorów, jednakże dopiero śmierć poprzedniego prezydenta oraz wybór jego następcy Szawkata Mirzijojewa wywołały prawdziwą falę reform. 

Styczniowe zrezygnowanie z opłat wizowych jest jednym z kroków, jakie podejmuje Taszkent, by przyciągnąć podróżnych i pozyskać więcej przychodów z turystyki. Kraj powoli rozbudowuje infrastrukturę komunikacyjną i hotelową. Na terenie Uzbekistanu będzie można przebywać do 30 dni. Polacy bez wiz będą mogli wjechać do tego kraju od 1 lutego. 



WSTECZ

KONTAKT

Warszawa
Bank : BZ WBK
Nr konta:16 1090 1753 0000 0001 0788 3787
Właściciel marki Moventur